Thực tế đặt ra bài toán lớn cho khu vực kinh tế tập thể mà nòng cốt là các HTX nông nghiệp cần thay đổi quy mô cũng như tư duy quản trị cần chuyển mạnh từ “tồn tại” sang “phát triển”. Việc sáp nhập, hợp nhất các HTX riêng lẻ để hình thành các HTX đa dịch vụ, quy mô lớn đã được một số địa phương thực hiện nhằm phát huy vai trò “hạt nhân” của HTX.
Sau sáp nhập, xã Bình Định có 3 HTX nông nghiệp, 1 HTX thủy sản, 1 HTX thương mại dịch vụ và nuôi trồng thủy sản với gần 6.400 thành viên, tổng diện tích đất canh tác lúa 1.254ha, diện tích nuôi trồng thủy sản 231ha. Các HTX đã tổ chức duy trì tốt các khâu dịch vụ đồng thời tham mưu, đề xuất với Đảng ủy và chính quyền trong việc xây dựng đề án sản xuất gắn với tích tụ ruộng đất, sản xuất theo chuỗi giá trị; quy hoạch và xây dựng thành công vùng nuôi trồng thủy sản, ao bán nổi, vùng sản xuất lúa giống, lúa hàng hóa, đã xây dựng được sản phẩm được chứng nhận OCOP 4 sao, 3 sao như: Gạo hữu cơ, mắm cáy, gạo rươi. Nhằm tăng cường nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững, xã Bình Định đã sáp nhập 5 HTX, hình thành HTX Sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp xã Bình Định. Giai đoạn 2026 – 2031, HTX tiếp tục tham mưu với Đảng ủy, chính quyền địa phương trong việc thực hiện mở rộng các vùng sản xuất nông nghiệp xanh, giảm phát thải khí nhà kính; tuyên truyền cho các thành viên đổi mới tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp, lấy giá trị kinh tế là chính. Đồng thời, phấn đấu doanh thu đạt 30 – 35 tỷ đồng/ năm; giữ vững năng suất lúa hằng năm đạt 135 tạ/ha, quy sản lượng 16.800 tấn; quy vùng cấy lúa hàng hóa, lúa giống đạt 35 – 40% diện tích/ năm, sản lượng tiêu thụ trên 3.500 tấn/năm; sản lượng khai thác, nuôi trồng thủy sản đạt khoảng 900 tấn/năm.
Hiện nay, toàn tỉnh có 761 HTX nông nghiệp, bình quân mỗi xã, phường có trên 7 HTX. Năm 2025, tổng doanh thu các HTX đạt 1.405 tỷ đồng, tăng 35 tỷ đồng so với năm 2024, doanh thu bình quân mỗi HTX đạt 1,85 tỷ đồng, lợi nhuận bình quân đạt 200 triệu đồng/HTX. Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, các HTX nông nghiệp tiếp tục góp phần chuyển đổi phương thức sản xuất nông nghiệp theo hướng nông nghiệp xanh, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn, từng khâu, từng công đoạn bước đầu áp dụng công nghệ cao, tự động, chuyển đổi số. Số lượng HTX nông nghiệp sản xuất theo chuỗi giá trị, áp dụng công nghệ cao, tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm tăng, liên kết sản xuất – tiêu thụ sản phẩm được xây dựng, ổn định và phát triển bền vững. Các HTX nông nghiệp tiếp tục thực hiện tốt chức năng cung cấp dịch vụ đầu vào, dịch vụ phục vụ sản xuất, đồng thời đã phát huy được vai trò của HTX trong tập hợp, vận động, thay đổi cách nghĩ, cách làm cho nông dân. Các HTX nông nghiệp tích cực tham gia các chương trình phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn như: Xây dựng nông thôn mới, mỗi xã một sản phẩm… tạo sự chuyển biến trong sản xuất nông nghiệp, tạo nền tảng thực hiện cơ cấu lại ngành nông nghiệp. Từ ngày 1/7/2025 đến ngày 30/4/2026, tỉnh thành lập mới thêm 7 HTX nông nghiệp chủ yếu là HTX chuyên ngành, chuyên lĩnh vực, có vai trò quan trọng, gắn kết sản xuất với bảo quản, sơ chế, chế biến tiêu thụ sản phẩm trong các chuỗi giá trị nông sản địa phương. Việc sáp nhập, hợp nhất các đơn vị hành chính giúp mở rộng không gian kinh tế, tạo điều kiện cho sản xuất quy mô lớn, hình thành các vùng nguyên liệu tập trung. Đây là nền tảng để phát triển các HTX đa dịch vụ, quy mô lớn, gắn với chuỗi giá trị và sản xuất xanh, sản xuất hàng hóa theo mô hình kinh tế nông nghiệp.
Không ít ý kiến cho rằng, không nên để nhiều HTX nông nghiệp hoạt động trong cùng một đơn vị hành chính cấp xã. Việc hợp nhất không chỉ tinh giản được bộ máy điều hành về mặt cơ học mà còn giúp tiết kiệm chi phí trả lương cho hội đồng quản trị, phát huy được trí tuệ tập thể trong phát triển các dịch vụ, liên kết sản xuất, khai thác được thế mạnh riêng có. Thời gian qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành hướng dẫn tổ chức đại hội thành viên HTX nông nghiệp và rà soát, đánh giá tổ chức hoạt động của các HTX nông nghiệp theo Luật Hợp tác xã năm 2023. Trong đó tập trung hướng dẫn các xã, phường thực hiện rà soát, đánh giá tình hình hoạt động của các HTX nông nghiệp để có phương án xử lý nâng cao hiệu quả hoạt động cho phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế – xã hội, cơ cấu lại ngành nông nghiệp và thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới tại mỗi địa phương.
Để thực sự “làm trụ cột” cho nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và nông dân văn minh trong kỷ nguyên mới, HTX nông nghiệp cần xây dựng chiến lược phát triển rõ ràng, tập trung sản phẩm chủ lực, vùng nguyên liệu, đối tác, năng lực nội bộ. Cần chuyển từ cơ chế “xin – cho” sang minh bạch, tự chủ, trách nhiệm.
Nguồn tin: https://baohungyen.vn/
Sưu tầm: Đình Dũng
