Từ những hợp đồng bao tiêu lúa, cây màu đến các mô hình sản xuất, tiêu thụ nông sản ứng dụng công nghệ, liên kết đang mở ra hướng phát triển mới cho nông nghiệp tỉnh. Để người nông dân thực sự trở thành mắt xích chủ động trong chuỗi giá trị, cần tổ chức lại sản xuất, nâng cao chất lượng nông sản, phát huy vai trò của hợp tác xã (HTX) và tạo điều kiện kết nối hiệu quả với thị trường.
Tại xã Hồng Quang, nhờ tham gia vào HTX Thủy sản Hạ Lễ đã giúp người nuôi trồng thủy sản nâng cao hiệu quả kinh tế, sản xuất ổn định hơn. Hiện nay, HTX Thủy sản Hạ Lễ có gần 30ha nuôi thủy sản tập trung, đồng thời liên kết với các hộ dân trong khu vực trên diện tích khoảng 15ha. Không chỉ tập hợp các hộ nuôi, HTX còn hỗ trợ kỹ thuật, hướng dẫn quy trình sản xuất nhằm tạo sự đồng đều về chất lượng sản phẩm. Anh Hoàng Văn Hưng, thành viên HTX cho biết: Nếu như trước đây mạnh ai người đó làm thì hiện nay chúng tôi đã cùng liên kết để phát triển. Các thành viên được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, tập huấn khoa học, kỹ thuật nuôi cá theo tiêu chuẩn VietGAP. Việc mua chung thức ăn, vật tư từ cùng một đơn vị cung cấp giúp giảm giá thành 10 – 15% so với mua riêng lẻ. Trong tiêu thụ cá thương phẩm, HTX chủ động tìm kiếm nhiều kênh tiêu thụ, từ thương lái đến cửa hàng, siêu thị và bếp ăn tập thể, mỗi năm cung cấp ra thị trường khoảng 200 tấn cá các loại; đồng thời, tự sản xuất cá giống, bình quân cung cấp khoảng 15 triệu con giống mỗi tháng.
Tại xã Vũ Quý, liên kết sản xuất đang tạo động lực chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Nhiều năm qua, ở một số diện tích, cây lúa đã được thay thế bằng các cây màu chủ lực như đậu tương rau và lạc. Thông qua HTX SXKD DVNN Vũ An, người dân được kết nối với doanh nghiệp, tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường, từng bước giảm rủi ro về đầu ra. Ông Phạm Văn Lâm, thôn 3, xã Vũ Quý tuổi đã cao, thu nhập trông chờ vào mấy sào ruộng nhưng cấy lúa tính ra lời lãi không được nhiều. HTX đứng ra ký kết với các công ty, doanh nghiệp, đưa các cây trồng mới cho hiệu quả kinh tế cao vào sản xuất nên ông rất yên tâm, tin tưởng chuyển đổi một vụ lúa sang trồng cây màu. Trên cùng diện tích đó, thay vì 2 vụ lúa – 1 vụ đông như trước đây, ông Lâm chuyển đổi sang 3 vụ màu – 1 vụ lúa cho hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều lần.
Từ nuôi thủy sản đến cấy lúa, trồng cây màu, những mô hình trên cho thấy liên kết không chỉ giúp người dân tìm đầu ra cho nông sản mà còn tạo điều kiện tổ chức lại sản xuất, sử dụng đất hiệu quả và giảm chi phí đầu vào. Khi có HTX đứng ra tập hợp thành viên, thống nhất quy trình và kết nối với doanh nghiệp, người nông dân có cơ sở để lựa chọn giống, bố trí thời vụ, tính toán chi phí và sản xuất theo yêu cầu thị trường thay vì chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, tập quán. Thực tế cho thấy, HTX giữ vai trò quan trọng trong việc kết nối các mắt xích của chuỗi giá trị. Nhiều HTX đã chú trọng liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ, xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm đặc trưng. Đáng chú ý, mô hình liên kết sản xuất lúa giống, lúa chất lượng cao tiếp tục được mở rộng. Nhiều HTX duy trì diện tích liên kết ổn định từ 100 đến 300ha/năm với sự tham gia bao tiêu sản phẩm của doanh nghiệp. Các mô hình liên kết sản xuất lúa Nhật, cây màu, cây dược liệu đã góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao thu nhập cho người dân.
Tuy nhiên, để chuỗi liên kết phát triển bền vững, việc ký kết hợp đồng bao tiêu mới chỉ là bước khởi đầu. Nông sản phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng, sản lượng; HTX cần đủ năng lực tổ chức sản xuất, còn doanh nghiệp phải duy trì cam kết thu mua, tạo đầu ra ổn định. Định hướng này được thể hiện trong Nghị quyết số 13-NQ/TU, ngày 1/4/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về cơ cấu lại, phát triển và nâng cao hiệu quả ngành nông nghiệp, thủy sản, nông thôn tỉnh giai đoạn 2026 – 2030, định hướng đến năm 2045. Trong đó, tích tụ, tập trung đất nông nghiệp để phát triển các sản phẩm có lợi thế và khả năng liên kết là một trong những giải pháp trọng tâm. Cùng với định hướng phát triển, Nghị quyết số 14/2026/NQ-HĐND, ngày 9/7/2026 của HĐND tỉnh về một số chính sách thực hiện cơ cấu lại ngành nông nghiệp tạo thêm cơ sở hỗ trợ các chủ thể tham gia chuỗi giá trị. Các chính sách tập trung vào tích tụ, tập trung đất đai gắn với tiêu thụ sản phẩm; hỗ trợ HTX, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu, quảng bá nông sản và ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số. Đây là những điều kiện cần thiết để hình thành vùng nguyên liệu, nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn thị trường và mở rộng kênh tiêu thụ.
Mở đường cho nông dân bước vào chuỗi giá trị không chỉ là tìm nơi tiêu thụ nông sản, mà là xây dựng mối liên kết lâu dài, trong đó người nông dân được tổ chức tốt hơn, HTX đủ năng lực làm cầu nối, doanh nghiệp gắn bó với vùng nguyên liệu. Khi các mắt xích cùng vận hành hiệu quả, nông sản của tỉnh có thêm cơ hội nâng cao giá trị, sức cạnh tranh và tạo nền tảng cho phát triển nông nghiệp, nông thôn mới bền vững.
Nguồn tin: https://baohungyen.vn/
Sưu tầm: Thùy Linh
